Gaslek opsporen: herken het lek en weet wat je doet

Aardgas stinkt van nature nergens naar. Dat klonk ooit als een compliment, totdat de industrie besloot dat rotte eieren veiliger zijn dan geheimhouding. Sindsdien bevat aardgas standaard een zwavelhoudende geurstof die THT heet en die je al ruikt bij 1 procent gas in de lucht. Dat is het basisprincipe van gaslek opsporen: ruik je het, handel dan. Ruik je niets maar vertrouw je het niet, gebruik dan zeepbellen.

Het onderscheid tussen "netbeheerder bellen" en "loodgieter bellen" legt meer mensen in de war dan nodig. Dat leggen we uit in sectie 5.

Zo ruikt gas: en waarom je het haast altijd ruikt

Aardgas is methaan: kleurloos, reukloos en lichter dan lucht. De geurstof tetrahydrothiofeen, afgekort THT, wordt er in Nederland standaard aan toegevoegd. De concentratie is zo ingesteld dat je het al ruikt bij 1 procent gas in de lucht. Dat klinkt weinig. Het is een factor 5 veiligheidsmarge op het punt waarop gas gevaarlijk wordt: aardgas ontbrandt pas bij 5 tot 15 procent gas in de lucht.

Anders gezegd: je ruikt het lang voordat het gevaarlijk is. Dat is precies de bedoeling van die geurstof.

Wel een voorbehoud: geurgewenning is een ding. Mensen die langdurig in een ruimte verblijven met een kleine lekkage, ruiken het na een tijdje niet meer. Een bezoeker ruikt het direct. Als iemand anders in huis zegt dat het naar gas ruikt en jij niet, vertrouw dan de bezoeker. (Van al de reukonderscheidingen die ik in dit vak ben tegengekomen, is dit er eentje die levens kan redden.)

De geur lijkt sterk op rotte eieren of zwavel. Niet subtiel. Als je twijfelt of het gas is of iets anders, neem dan de twijfel serieus.

Meer signalen dan alleen geur

Gaslek opsporen gaat niet alleen over ruiken. Er zijn meer aanwijzingen die je alert moeten maken:

• Sissend of fluisterend geluid bij leidingen, aansluitingen of kranen, ook als er geen water stroomt.
• Gezondheidsklachten die binnenshuis verergeren en buitenshuis zakken: hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid. Bij onvolledige verbranding speelt koolmonoxide ook een rol.
• Dode of stervende planten rondom een gasleiding buiten. Gas verdringt zuurstof in de bodem.
• Bellenvorming in stilstaand water rondom een buitenleiding.
• Een gasmeter die doorloopt terwijl alle toestellen uit zijn. Controleer dit pas als de situatie veilig is.

Heeft je cv-ketel regelmatig storingen of sluit hij zichzelf af? Dat kan ook een signaal zijn van een verbrandingsprobleem. Meer over cv-ketelstoringen staat op de pagina cv-ketel onderhoud in Tilburg. Lees ook wanneer een cv-ketel toe is aan vervanging: oudere gasaansluitingen gaan mee in de inspectie.

Stap voor stap: zo spoor je een gaslek op

De zeepbellenmethode is de eenvoudigste manier om een lek bij aansluitingen en kranen te lokaliseren. Dit werkt uitsluitend veilig als de ruimte goed geventileerd is, alle vlam uit is en je zeker weet dat de concentratie laag genoeg is.

1. Ventileer eerst. Open alle ramen en deuren, wacht vijf minuten.
2. Maak een dik zeepoplossing: kraanwater met royaal vloeibaar afwasmiddel.
3. Smeer de oplossing langs alle verbindingen, aansluitingen en kranen bij gasapparaten.
4. Kijk naar bellenvorming. Bellen op een specifieke plek betekent gas.
5. Gebruik nooit een aansteker of vlam om te testen. (Dit staat hier omdat het echt gevraagd wordt.)

Mitchell gebruikt liever de elektronische detector die we in de bus hebben. Die geeft een signaal bij concentraties die je neus nog niet eens registreert. Ik geef hem gelijk dat het betrouwbaarder is. Hij geeft mij gelijk dat zeepbellen het enige gereedschap zijn waarmee je er stoer uitziet terwijl je belletjes blaast. We zijn het er nooit over eens geworden.

Professionele gaslekdetectors voor consumenten zijn bij bouwmarkten verkrijgbaar. Zinvol als je in een woning woont met een oudere gasinstallatie. Ze vervangen niet het oordeel van een gecertificeerde monteur bij een serieus vermoeden.

Wat je nu direct doet

Bij een duidelijke gaslucht is er een vaste volgorde. Onthoud hem nu, als je dit leest terwijl er niets aan de hand is.

1. Schakel niets in of uit. Geen lichtschakelaar, geen ventilator, geen telefoonoplader inprikken. Een vonk is voldoende bij een hoge concentratie.
2. Open ramen en deuren om te ventileren.
3. Draai de hoofdgaskraan dicht. Die zit bij de gasmeter, in de meterkast of bijkeuken.
4. Verlaat het gebouw.
5. Bel 0800-9009. Dat is het gratis nationale storingsnummer, dag en nacht bereikbaar. Bij direct brand- of explosiegevaar: 112, vraag naar de brandweer.
6. Ga niet terug totdat de netbeheerder toestemming geeft.

Weet je niet waar de hoofdgaskraan zit? Zoek hem nu op. Niet straks, niet als het nodig is. In de meterkast, naast de gasmeter, zit een hendel op een gasleiding. Draai hem één keer helemaal dicht en weer open zodat hij niet vastkalkt.

De Rijksoverheid beschrijft de storingsprocedure bij gaslucht. ACM ConsuWijzer geeft concreet advies over wie je belt en wat je kunt verwachten.

Netbeheerder of loodgieter: wie bel je?

Dit is het onderdeel dat de meeste handleidingen overslaan, en dat precies het verschil maakt.

De gasleiding van de straat tot en met de meter is eigendom van de netbeheerder, in Noord-Brabant doorgaans Enexis. Alles op dat traject valt onder hun verantwoordelijkheid. Bel 0800-9009.

De leidingen en aansluitingen bínnen je woning, van de gasmeter naar de cv-ketel, het gasfornuis of andere toestellen, zijn jouw verantwoordelijkheid. Denk aan een schroefdraadverbinding die bij aanleg te weinig werd gedraaid. Of een flexibele slang achter het fornuis die na tien jaar begint te werken. Dat is werk voor een loodgieter.

Een zondagochtend in januari belde een klant in Goirle in paniek: een gesprongen koperen leiding in de garage, water spoot tegen de meterkast aan. Niet gas, maar het meldpatroon is identiek aan een gasklacht. De eerste vraag is altijd "waar precies?". Binnen 45 minuten stond onze bus voor de deur. De prijs was vooraf aan de telefoon afgesproken: het spoedtarief van €175, geen weekendopslag achteraf. Voor inpandige gasaansluitingen geldt precies dezelfde werkwijze.

Een waarschuwing: als je googelt op "spoed loodgieter gaslek" zie je advertenties met 085- of 088-nummers. Dat zijn VoIP-nummers die dagelijks gewisseld en geblokkeerd kunnen worden. Zodra een klant klaagt, is het nummer weg. Een erkende loodgieter in Tilburg heeft een vast 013-nummer, een KvK-inschrijving en een fysiek adres. Ons nummer is 013 36 99 620, de vestiging staat aan de Spoorlaan 350. Controleer dat bij twijfel.

Meer over het leidingwerk dat wij binnenshuis verzorgen staat op de pagina leidingwerk reparatie in Tilburg.

Wanneer hoef je ons niet te bellen?

Bij gaslucht die duidelijk van buiten of bij de meter vandaan komt. Bel 0800-9009. Dat is het terrein van de netbeheerder. Als je ons als eerste belt en het zo omschrijft, sturen wij je ook daarheen. Wij zijn geen concurrent van de netbeheerder op dat traject.

Als je overweegt zelf aan gaswerk te sleutelen. Doe dat niet. Gasinstallaties in Nederland vereisen wettelijk gecertificeerd werk. Je opstalverzekering vergoedt schade door onbevoegd gaswerk niet. Dat staat zo in de kleine lettertjes. Waterleidingen en afvoeren kun je prima zelf aanpakken als je weet wat je doet. Gasleidingen: nee. Meer over wat wij controleren bij lekken staat op de pagina lekdetectie in Tilburg.

Als je twijfelt of het gas is of de buurman die ui staat te bakken. Open een raam en kijk of de geur verdwijnt. Ui verdwijnt. Gas ook, maar bij gas pak je daarna nog de zeepbellen erbij.

Wij zijn actief in Tilburg, de Reeshof, Berkel-Enschot, Waalwijk, Dongen en omgeving. Is de klacht inpandig en gaswerk gerelateerd, dan staan we klaar. Bel 013 36 99 620. Als je na dit artikel nog steeds twijfelt of je gas ruikt, bel ons dan even. Wij ruiken precies wat het verschil is.