Een verstopte wc spoelt geen problemen door. Hij bewaart ze, en presenteert ze op het meest ongelegen moment. Met gasten in de gang, op zondagavond, altijd. Het goede nieuws: negen van de tien gevallen los je zelf op met een plunjer of warm water met afwasmiddel. Dit is wat te doen bij een verstopte wc, in de juiste volgorde.
De meest gemaakte fout is chemische ontstopper erin gieten. Dat lost niets op en beschadigt je leidingen. De tweede valkuil: de pot vijf keer achter elkaar doorspoelen terwijl hij al bijna vol staat. Dan riskeer je een overstroming. Hieronder staat wat wél werkt.
De meest voorkomende oorzaken van een verstopte wc
Verstopte wc's hebben in de meeste gevallen één van vier oorzaken. Weten welke het is, bepaalt welke methode je kiest.
Te veel toiletpapier in één spoeling. Toiletpapier lost op in water, maar het heeft even de tijd nodig. Een grote hoeveelheid in één keer doorgespoeld vormt eerst een compacte prop voordat hij uiteenvalt. Twee spoelbeurten kort na elkaar zijn dan genoeg om hem door te duwen.
Vreemde objecten. Speelgoed van kleine kinderen, telefoons, haarspeldjes. We trekken wekelijks dingen tevoorschijn waar de eigenaar zijn wenkbrauwen bij optilt. (Het Casio-horloge dat we ooit uit een wc-sifon in Tilburg-Noord trokken deed het nog. Vijftien jaar nadat iemand hem kwijt was geraakt. De batterij was dood. Het display niet.)
Vochtige doekjes. Dit is het meest onderschatte wc-probleem van het afgelopen decennium. In de Reeshof en de Korvel hebben we klanten die maandenlang met een prikkelende afvoer zaten, telkens chemisch entstopt, nooit echt opgelost. De oorzaak was elke keer hetzelfde: vochtige doekjes. Fabrikanten zetten met grote letters "doorspoelbaar" op de verpakking. Dat klopt technisch: ze verdwijnen door de pot. Maar ze vallen in water niet uiteen. Ze gedragen zich als een nylon netje, haken vast achter een oneffenheid, vangen al het passerende toiletpapier en vet op en bouwen in een paar weken een taaie, elastische prop. Stichting RIONED onderzocht dit en schat de totale schade op € 22 tot € 26 miljoen per jaar voor heel Nederland. Dat is een stevig prijskaartje voor een label op een doosje. Gooi vochtige doekjes in de vuilnisbak. Altijd.
Kalkafzetting. In oudere woningen in Tilburg-Noord en Berkel-Enschot zien we soms leidingen die door jarenlange kalkopbouw van binnenuit smaller zijn geworden. Het water loopt trager weg en elke kleine verstopping voelt groot. Hier heb je een loodgieter voor nodig.
Vier manieren om het zelf op te lossen, in volgorde van moeite
1. Plunjer
De meest effectieve methode voor een papier- of objectverstopping. Zorg dat er genoeg water in de pot staat om de rubber ring van de plunjer volledig te bedekken. Duw langzaam naar beneden en trek dan snel omhoog. Het zuigeffect is het werk, niet het duwen. Herhaal tien tot vijftien keer. Bij een verse verstopping lost dit in de meeste gevallen direct op.
2. Warm water met afwasmiddel
Giet een royale scheut afwasmiddel in de pot en laat dat twee minuten inwerken. Voeg daarna langzaam een volle emmer warm kraanwater toe, van heuphoogte ingegoten. Het gewicht en de temperatuur helpen samen om de prop los te krijgen. Gebruik warm water, niet kokend: PVC-afvoerleidingen vervormen boven de 60°C en een vervormde afvoerbuis is een duurder probleem dan de verstopping zelf.
3. Baking soda en azijn
Strooi een kopje baking soda in de pot, gevolgd door een kopje witte azijn. Lichte bruisende reactie, geen schade aan de afvoer. Na tien minuten een emmer warm water erachteraan. Werkt goed bij een lichte verstopping. Bij een compacte prop is het te mild.
4. Gewoon wachten
Als de verstopping alleen toiletpapier is en het water traag wegloopt maar wél wegloopt: geef het een uur. Toiletpapier lost vanzelf op in water. Daarna voorzichtig één keer doorspoelen. (Mitchell noemt dit de energiezuinige methode. Hij past hem toe als hij liever koffie drinkt. Eerlijk gezegd werkt hij wel.)
Wat je er absoluut niet in gooit
Eén punt waarop loodgieters sectorbreed eensgezind zijn: geen vloeibare chemische ontstopper.
Producten op basis van zwavelzuur of natriumhydroxide veroorzaken een hevige exothermische reactie in de afvoer. Dunwandige PVC-leidingen worden zacht en vervormen. Als de vloeistof daarna niet doorloopt, stolt hij tot een soort beton in de buis. En als wij daarna de sifon moeten losdraaien, spat de chemische rest ons in het gezicht. Dit is precies waarom we elke keer dezelfde vraag stellen vóór we beginnen aan een klus: "heb je iets in de afvoer gegoten?" De voorzorgsmaatregelen veranderen namelijk behoorlijk als het antwoord ja is.
De Consumentenbond raadt aan bij hardnekkige problemen een erkend vakman in te schakelen in plaats van zelf met steeds agressievere middelen te blijven proberen. Dat geldt hier ook.
Kokend water uit een waterkoker is al even slecht. Warm kraanwater rond de 55°C is prima. Kokend water is te heet voor de afvoerbuizen.
En herhaal doorspoelen niet vijf keer in de hoop dat de verstopping vanzelf doorbreekt. Je krijgt dan óf een overlopende pot óf een natte vloer. Allebei vervelend, eentje meer dan het ander.
Wanneer bel je ons
Er zijn een paar signalen die aangeven dat de verstopping dieper zit dan de wc-pot zelf.
- Terugstroom. Water dat na het doorspoelen terug de pot instroomt. Dit wijst op een blokkade verder in de leiding.
- Meerdere afvoeren tegelijk traag. Als de wc verstopt is én de douche of het bad ook niet goed weglopen, zit de blokkade in de gemeenschappelijke rioolleiding. Dan heeft de plunjer geen zin.
- Gurgelend geluid in andere afvoeren. Als de wastafel naast je begint te gurgelen terwijl je de wc doorspoelt, is er terugdruk in het systeem. De leidingen praten met elkaar. Het gesprek bevat slecht nieuws.
- Rare geur bij lage waterstand in de pot. De waterafsluiting die geuren buiten houdt, werkt niet meer. Rioollucht in de badkamer is ook zonder zichtbare verstopping een signaal om snel te handelen.
In deze gevallen is mechanisch kabelwerk of een camera-inspectie nodig. Wij lossen een verstopte wc in Tilburg op voor € 95–€ 175, voorrijkosten inclusief. Zit er een terugkerende verstopping door boomwortels in de leiding, dan doen we een CCTV-inspectie zodat je precies weet wat er zit en wat het kost om het definitief op te lossen. We rijden dezelfde dag naar Tilburg-Noord, de Reeshof, Goirle en Waalwijk. Voor spoed bel je ons via de spoedlijn.
Meer over wat we bij een verstopping komen doen lees je op de pagina wat een loodgieter precies doet. Dat bespaart teleurstelling in beide richtingen.
Wanneer hoef je ons niet te bellen
Als de wc langzaam wegloopt maar wél wegloopt: wacht 24 uur na methode 1 of 2. Bij een papierverstopping werkt dit vrijwel altijd.
Als de spoelbak traag vult, is dat bijna nooit een verstopping. Dat is een floatklep of zwakke waterdruk op het huisnet. De floatklep zit in de stortbak en kost vrijwel niets bij iedere bouwmarkt. Een YouTube-filmpje en twintig minuten zijn genoeg. Geen loodgieter nodig.
Als de wc prima werkt maar de douche traag wegloopt, zit er haar in het doucheputje. Dat pak je zelf: een paar haarpennen tot een haakje omgebogen, het zeefje losgedraaid, erin geprikt. Niet glamoureus, maar effectief. (De hoeveelheid haar die we hieruit trekken is elke keer indrukwekkend. Bianca weigert te geloven dat ik het werk beschrijf als ik dit vertel. Ik beschrijf het echt.)
De vuistregel: als het om één specifieke afvoer gaat en die wel water doorlaat maar langzaam, dan is het eigen werk. Als meerdere afvoeren tegelijk problemen geven of als er terugstroom is, dan bel je ons. Heeft iemand in huis net een pakje vochtige doekjes op de pot gelegd: bel ons maar vast. Zelfs de NOS berichtte erover: vochtige doekjes zijn de hardnekkigste verstopping die er is. Wij komen het oplossen. Mitchell doet het zware werk. Ik doe de slechte grappen. Je betaalt alleen voor het eerste.